Ze hebben nog geen diepe wortels in Nederland. Jonge emigranten vertrekken als een donderslag bij heldere hemel. Ze hebben het plan opgepakt en zijn niet veel later vertrokken. Omdat ze nog niet zo verankerd zijn, zijn de drijfveren vaak helderder dan die van de grote groep wikkende en wegende dertigers en veertigers. Vier emigranten die voor hun 25ste gingen en het hoe en waarom van hun vertrek.
 “Ik reageerde op een linkje op internet naar ‘webdesigner gezocht’ en stuurde een mail met wat min of meer grappige zinspelingen als ‘zitten jullie echt op Curaçao?’. Voor dat ik wist was ik voor vier maanden aangenomen en waren we weg”, zegt Marc de Winter die op zijn 23ste naar Curaçao vertrok. Dat is het dus. Reageren op een linkje, koffer pakken en wegwezen. Meer niet. En waarheen? Naar een avontuur dat misschien maar vier maanden duurt. Nu, ruim vier en een half jaar later, woont hij er nog. Waar de statistisch grootste groep emigranten, de leeftijdscategorie 35 tot 45 jaar, er jaren over doet om zich los te weken uit Nederland om zich elders te vestigen, voegen de jonkies de daad direct bij het woord. Weg willen is weg gaan, zo lijkt het. En per direct, dat ook nog eens.
Gedwongen nadenken
Opvallend is dat drie van de vier jonge emigranten uit dit verhaal direct na het afronden van hun studie Nederland verlieten. Opvallend en tegelijkertijd zeer logisch ook. Als je het afronden van een studie in termen van levensfasen verwoordt, dan is het een markeringspunt, een mijlpaal. En daarmee vaak een moment waarop toch al van woonplaats veranderd moet worden, simpelweg omdat het studentenleven en daarmee de studentenkamer wordt ingeruild voor de harde realiteit van het werkzame leven.
De vooravond van een carrière, is het een moment waarop mensen min of meer gedwongen over hun leven nadenken. Waar het heen moet en wat er allemaal mogelijk is. Eigenlijk is het zelfs zo dat degenen die niet nadenken over wat er komen gaat, juist automatisch het werkzame leven binnen wandelen. Zij die nadenken, zien meer mogelijkheden. En die zijn er natuurlijk volop als je na je studie je handen volledig vrij hebt.
Geen relatie
Wie bovendien nog geen relatie heeft in Nederland is echt zo vrij als een vogel. Precies dat gevoel had Sebastiaan van der Velden. Deze jonge Haarlemmer vertrok op zijn 23ste, direct na zijn studie verpleegkunde naar Alesund in Noorwegen. “Ik hoefde met niemand rekening te houden. Ja, met mijn vader natuurlijk. Maar die was heel begripvol. En hij komt nu een paar keer per jaar even ‘ontstressen’, zoals hij dat noemt”, zegt Van der Velden. Hij woont en werkt er nu twee jaar.
 Van der Velden had genoeg van Nederland. Hij zag er geen toekomst voor zichzelf. Hij begon zich te irriteren aan mensen en dat hij verpleegkunde studeerde dat hielp ook al niet. “De reacties van mensen daarop. Dan riep zei weer iemand iets van: ‘Je gaat toch zeker niet iemand anders zijn kont wassen?’. Ik had er gewoon genoeg van. In mijn ogen werden mensen in Nederland steeds egoïstischer. Ik voelde me niet meer lekker in Nederland en had echt het gevoel dat ik er even uit moest. Mijn stage kwam eraan. En ik heb ervoor gezorgd dat ik die kon lopen in Noorwegen.” Van de Velden wist waar hij heen wilde. Canada of Noorwegen. Dat zijn landen die nauwelijks in het nieuws komen met verhalen over aanslagen en andere criminele toestanden. Daar moest het goed zijn. Op basis van afstand koos hij voor Noorwegen.
Na zijn stage wilde Van der Velden vervolgens blijven. Een nieuw ziekenhuis in Alesund had een vacature op de afdeling radiotherapie. Hij solliciteerde, kreeg de baan en bleef. Die daadkracht is typerend voor jonge emigranten. Hij was het beu hier en ging dus weg. Weg naar een ander land, terwijl op dat moment nog bij zijn vader woonde. Ook Van der Velden was in Nederland nog niet verankerd. Een vriendin had hij niet en hij vertrok dus alleen.
Heimwee
 Een vergelijkbaar verhaal vertelt Gwendeline Rijkeboer. Begin 2004 vertrok ze voor haar afstudeerscriptie naar Argentinië. Amper 22 jaar was ze toen. Ze wilde afstuderen in een Latijns-Amerikaans land. Dat trok haar. Maar dat het Argentinië werd, is puur toeval. Een docente had er connecties. En zo belande ze in het land van Maxima. Na vier maanden keerde ze terug. Ze kreeg last vaan heimwee. Naar Argentinië welteverstaan.
“Eigenlijk maakte het vertrek het mee destijds al duidelijk. Ik vertrok huilend en snikkend. Het afscheid nemen viel zo zwaar. Maar goed. Ik dacht dat het in Nederland wel allemaal weg zou ebben. Een maand later miste ik Argentinië meer dan wat dan ook. Ik kon er zo goed meet mensen opschieten, zoveel beter dan in Nederland. Ik voelde me er vrij. En dat ik een week voor mijn afscheid mijn huidige vriend heb leren kennen, dat hielp ook al niet.” Toen Rijkeboer drie maanden na haar terugkeer was afgestudeerd hakte ze de knoop door. Na haar ervaring in Argentinië was Nederland hard en egoïstisch geworden. Ze ging zich zelfs ongemerkt irriteren. En dus ging ze terug. Twee weken na haar afstuderen was ze vertrokken.
19 jaar
 Lisa Vermeulen vertrok na een jaar studie al. Voor haar eerste jaar had ze een aantal maanden in Canada gewoond en gewerkt. In wat nu de bekende wintersportplaats Whistler is. Destijds, in 1989 op achttienjarige leeftijd, is Canada onder haar huid gaan zitten. Toen ze terugging wist ze dat ze er wilde gaan wonen. Terug in Nederland ging ze studeren. Eerst studeren en dan naar Canada, dat was het plan. Maar het vrat aan haar. De studie Antropologie werd ingeruild voor Engels. Dat moest haar klaarstomen voor haar leven in Canada. Tijdens dat eerst jaar bleef ze maar piekeren. Ging ze nu, of zou ze wachten. Ze besloot te gaan, op negentien jarige leeftijd.
“ Ik besefte toen al dat als ik direct zou gaan, dan zou ik het snelst integreren. En terugkijkend werkt dat echt zo. Ik ben ook meer Canadees nu. Ik woon hier nu vijftien jaar. In Nederland ben ik nooit een volwassene geweest. Ik ben echt groot geworden met Canada. Nu heb ik mijn wortels hier.” In 1998 keerde Lisa terug. Ze dacht dat het er niet zou lukken in Canada. Canada kende recessie en Lisa had geen opleidingen die daar erkend werden. Na bijna zes maanden Nederland keerde ze terug naar Canada. De heimwee was niet meer te houden. De wortels gaan diep als eenmaal doorschieten.
Beklemmend
Voor Marc en Rhena de Winter, ze zijn afgelopen april getrouwd op Curaçao, werd Nederland ook te klein. Al was het niet direct irritatie, Marc zegt wel dat hij Nederland beklemmend vond. En hij woonde destijds nog wel in Amsterdam. “Het werd echt tijd voor iets nieuws, iets uitdagends. Hoewel Rhena’s moeder uit Suriname komt hebben we nooit gesproken over die regio, laat staan Curaçao. En toen zag ik ineens die advertentie op internet. Het viel gewoon op zijn plaats. Ik kreeg een aanbieding voor vier maanden Curaçao, inclusief ticket en een huisje. En mijn vriendin mocht ook mee. Zeg dan maar eens nee”, zegt hij. Na vier maanden daar wilden ze nog niet terug. En dus bleven ze. Marc werkt nog steeds als webdesigner bij het bedrijf waar hij destijds solliciteerde.
Dat Nederland een beetje gaat wringen, dat speelt natuurlijk bij alle emigranten. Ook bij de oudere emigranten. Dat de oudere groep niet in dat tempo gevoel en vertrek koppelt, is goed verklaarbaar. Weg willen is een ding, maar als er sprake is van een gezin met schoolgaande kinderen, met vrienden, een zakelijk netwerk en ga zo maar door, dan is het lastig vertrekken. Daar zitten toch heel wat levensjaren in. De banden zijn sterk, de wortels diep. Opnieuw beginnen is voor jonge emigranten niet zo’n grote stap. Beginnen is namelijk precies wat ze toch al aan het doen zijn. |
Canada 
