 Dat Nederlanders in alle uithoeken van deze wereld een thuis maken, is al lang een feit. Maar Namibie? Een oud Duitse kolonie waar Engels en Afrikaans gesproken wordt? Ja, ook daar huizen Hollanders. Sommigen doen zeer goede zaken in dit derdewereldland. Dat vraagt wel bijsturing van je West-Europese zakelijke kunde. Een blik in de keuken van Namibie-gangers Marco de Wilde en Elise van der Meij.
“We zijn hier eigenlijk aan komen waaien”, zegt Marco de Wilde (34), die samen met zijn vriendin Elise van der Meij (30) twee bedrijven runt vanuit de Namibische hoofdstad Windhoek. Marco en Elise hadden nooit echt gepland om naar Namibië te gaan. Ze kwamen ongeveer twee jaar geleden naar Afrika om een lodge in de bush van Malawi te runnen. Maar dat beviel hen niet en twee gingen al reizend op zoek naar een plek om zich te vestigen. Eenmaal aangekomen in Windhoek, hadden ze het gevoel dat er mogelijkheden waren.
Echt Afrikaans
“De sfeer is hier echt Afrikaans”, zegt Marco. Hij is sinds zijn stage in Kenia jaren terug helemaal weg van Afrika. “Maar tegelijkertijd is het veilig, stabiel en heeft het niet die criminaliteit die bijvoorbeeld Zuid-Afrika zo tekent nu.” Door hun reiservaring in Afrika zijn de twee eigenlijk in hun bedrijf gerold. Ze werden vaak gemaild door vrienden, familie en kennissen voor reistips en begeleiding in Afrika. Vaak schoten ze te hulp en deden zelfs wat begeleiding. Maar naarmate de kennissen steeds vager werden, besloten ze er een business van te maken. ‘Explore Namibia’ was geboren.
Succes
 Het bedrijf was al snel een succes omdat de Europeanen nu eenmaal graag Afrika verkennen, maar zich veiliger wanen in handen van begeleiders. Explore Namibia heeft aan het eind van dit jaar – het eerste volledige jaar dat het draait nota bene – pakweg 450 mensen door Namibië begeleidt. “Grappig eigenlijk”, zegt Marco, “we kregen het zo in de schoot geworpen. We waren echt nooit van plan geweest om zoiets te beginnen. Daar draaide het gewoon op uit.” De twee wonen nu in een huurhuis in een van de betere woonwijken waar de stad. Het is een bewaakte wijk waar vooral blanken wonen.
Jong land
Namibië is een land in het zuidwesten van Afrika. Het ligt aan de Atlantische oceaan en grenst in het zuiden aan Zuid-Afrika, in het oosten aan Botswana en in het noorden aan Angola. Het is een jong land dat pas sinds 1990 zelfstandig is. Wie een oog werpt op de landkaart, ziet direct Nederlandse sporen. Namen als Walvisbaai, Windhoek (hoofdstad), Keetmanshoop en Grootfontein duiden op Nederlandse - of in ieder geval Nederlandstalige - invloeden. In feite zijn het de invloeden van de Afrikaners, de boeren kolonisten van eeuwen terug met Nederlandse wortels die zuidelijk Afrika bevolkten. De officiële voertaal in Namibië is Engels, maar in de praktijk zijn het de lokale talen van de stammen en het Afrikaans die ook veel het gesproken woord overbrengen.
Derdewereldland
’s Lands politiek is grotendeels in handen van de zwarte bevolking. Het land is democratisch, wat in praktijk betekent dat de grootste bevolkingsgroep de macht in handen heeft. Hoewel steden als Windhoek alle faciliteiten hebben – je kunt er naar de bioscoop, discotheek en talloze winkels – is Namibië wel degelijk een derdewereldland. Veertig procent van de bevolking leeft onder de (Namibische) armoedegrens en twintig procent heeft geen toegang tot vers en schoon stromend drinkwater en moet zich op een andere manier van water voorzien, bijvoorbeeld door water in flessen te kopen.
Namibië kent een bijzonder rijke flora en fauna. Al het Afrikaanse wild, inclusief de beschermde jachtluipaard (cheetah) komt voor in Namibië, maar het land kent ook grote, oeroude woestijnen met unieke zandduinen en prachtige kleuren. Het land is droog, en het noorden, grenzend aan Angola, Zambia en Zimbabwe, is zeer tropisch.
Verf verkopen
 Anderhalf jaar geleden startten Marco en Elise een tweede bedrijf: Discount Paints. Marco zag dat de verf in Namibië van beroerde kwaliteit was en bovendien behoorlijk duur verkocht werd. Dat kon anders dacht hij. Hij had in Nederland een carrière doorlopen bij een verfproducent en belde wat oud-collega’s op om te informeren naar oude voorraden. Zijn oude werkgever zit vaak met oude voorraden vanwege de veranderende modekleuren in Europa. Afprijzen doet de fabrikant niet omdat het een a-merk wil blijven. Al snel wist Marco wat containers vol verf naar Namibië te halen. “Het is perfecte verf, alleen is het in Nederland de mode van het afgelopen seizoen. Hier maakt niemand dat wat uit. Als het maar lekker felle kleuren zijn dan is het al snel goed.” Ook Discount Paints is een goedlopend bedrijf. Hoewel jong, heeft het al twee franchise vestigingen elders in Namibië.
Directief leidinggeven
Ondertussen heeft het stel ook een handjevol mensen in dienst. Een hele nieuwe ervaring. “Het is erg grappig, en tegelijkertijd krijg je er soms grijze haren van. Je maakt van alles mee. Dan zijn we bijvoorbeeld een werknemer kwijt. Ga je zoeken en dan vind je hem slapend op een pallet verfblikken. En leidinggeven moet hier gewoon heel directief. Anders werkt het niet. Je kunt niet vragen of ze vandaag de shop willen opruimen. Je moet echt vertellen dat die stapel pallets over een half uur weg moet zijn en dan ook waar ze dan moeten liggen. Dat verwachten ze van je. Je bent de baas en je geeft duidelijke opdrachten.”
Leven bij de dag
Marco en Elise betalen hun werknemers het gangbare dagloon van pakweg 6 euro. Elke dag krijgen de werknemers bovendien hun reisgeld mee. Dat is ongebruikelijk, maar het garandeert de twee Nederlandse werkgevers dat ze de volgende dag geld hebben om de bus naar het werk te nemen. Loonbetalingen doen ze eens per week. Dat is vooral ook ter bescherming van de mensen zelf. Sparen kennen ze niet en het leven gaat er bij de dag. Als ze hun mensen per maand zouden betalen, dan zaten ze driekwart van de maand zonder geld. “Dat is hier echt grappig. Als het payday is dan zie je dat alle restaurants vol zitten en dat de drankenwinkels erg goede zaken doen. En je ziet erg veel dronken mensen. Je kunt het dom noemen, maar zo gaat het nu eenmaal. Als ze geld hebben, dan wordt dat uitgegeven. Iedereen leeft bij de dag. Niemand denkt aan morgen en de mensen zijn hartstikke gelukkig”, zegt Marco.
Verblijfsvergunning
 Elise en Marco moeten heel wat paperassen ophoesten om in Namibië te mogen blijven. Zij hebben een tijdelijke werk- en verblijfsvergunning die ieder jaar moet worden verlengd. Na vijf verlengingen kom je in aanmerking voor een permanente verblijfsvergunning. De tijdelijke vergunning wordt voornamelijk verstrekt aan investeerders. Wil je daarop het land binnen dan moet je minimaal 100.000 euro in de Namibische economie investeren. En om de vergunning te houden zijn er nog een twintigtal punten om aan te voldoen. Denk daarbij aan kenmerken als bedrijfsgroei, diploma’s, het in dienst hebben van de lokale bevolking en het aanleveren van financiële cijfers en balansen. Dat zijn vrij gangbare normen die veel landen als immigratiewetgeving hanteren. Maar in Namibië is het allemaal niet zo zwart-wit, volgens Marco. “Het gaat er best soepel aan toe. Het is vooral belangrijk dat je laat zien dat je belasting betaalt. Dat geeft hier wel zo’n beetje de doorslag.”
Corruptie
In april 2007 echter kregen Marco en Elise een brief thuis waarin stond dat ze binnen zeven dagen het land moesten verlaten. Marco herinnert zich nog hoe kwaad hij was. Uiteindelijk zijn ze met een smoes het regeringsgebouw binnengelopen en hebben een van de hoogste bestuurders uit een meeting gehaald. Uiteindelijk bleek dat ze op het ministerie meer dan de helft van het dossier kwijt waren en dat de beslissing om hen de deur te wijzen op niets gebaseerd was. “Het kan evengoed een poging zijn geweest van een ambtenaar om wat geld los te peuteren. Corruptie, hoewel verboden, bestaat hier nog steeds hoor. Ze noemen ons ook wel de rijke witman, wat het ook niet helpt in dit soort situaties. Het komt wel hierdoor dat wij nog geen huis kopen. Ons verblijf is gewoon niet 100 procent zeker.” |
Canada 
